'Voeding beïnvloedt je brein al vóór de conceptie'

Andrea van Vuuren vertaalt de wetenschappelijke literatuur  naar praktische informatie voor gezondheidszorgers die in de rol van voeding zijn geïnteresseerd. In die hoedanigheid werkt ze mee aan de invulling van het jaarlijkse Folia Orthica-symposium. Dit jaar is de titel Voeding voor het brein. René de Vos vroeg haar waarom het brein ons niet loslaat.  

Voor het derde jaar op rij 'het brein' in het thema van het Folia Orthica-symposium. Is dat niet een beetje veel van het goede? De belangstelling voor het brein neemt eerder toe dan af. Het recent verschenen boek van neurobioloog Dick Swaab Wij zijn ons brein en de zesdelige tv-serie BreinGeheim spreken een groot publiek aan. Er is ook steeds nieuws; kennis over het brein ontwikkelt zich snel. Er verschijnen zoveel wetenschappelijke publicaties en boeken dat we zonder voorbehoud nog een symposium aan het brein durven wijden. Voor ons is vooral de relatie met de darm en met voeding interessant. Daar hebben we in de twee vorige symposia al aandacht voor gehad, maar dit keer richten we ons speciaal op de verschillende levensfasen van de mens. In ieder van die fasen heeft de relatie brein-darm een ander accent.  

Weten we eigenlijk wel waar we het over het hebben als we het begrip 'brein' gebruiken?
Als je de definitie opzoekt staat er: hersenen/verstand. Onderzoek laat zien dat het brein nog veel meer behelst. Op het vorige Folia Orthica-symposium leerden we bijvoorbeeld dat er in de darmen ook een 'brein' huist in de vorm van een omvangrijk cluster van neuronen.  

Wat is interessanter voor een platform als stichting Folia Orthica: wat het brein met de darm doet of wat de darm met het brein doet?
Ik denk dat je die vraag zo niet kunt stellen, omdat de darm in feite een 'eigen brein' heeft. We zijn nog maar net begonnen met te ontdekken wat de relaties tussen die brein en darmen zijn. Belangrijk voor stichting Folia Orthica is op welke manier je dat hele systeem kunt ondersteunen met voeding en voedingssupplementen.  

Wat voor nieuwe aspecten van de brein-darmrelatie mogen we dit jaar verwachten?
Ik kan wel een tipje van de sluier oplichten. Prof. Huub Savelkoul zal stellen dat een van de verklaringen voor autisme bij kinderen het Leaky Gut Syndrom is. Daarbij lekken onvolledig afgebroken eiwitdelen door de darmwand heen in het bloed.  In de hersenen richten die schade aan omdat ze grote gelijkenis vertonen met boodschappermoleculen. Wat ik zelf heel bijzonder vind is het groeiend inzicht dat het brein al heel erg vroeg beïnvloed wordt door voeding. Op het symposium kunnen we daar meer informatie over verwachten. Het blijkt heel belangrijk voor het brein van een nog te verwekken kind te zijn dat de aanstaande moeder zorgt voor een optimale nutriëntenstatus. Belangrijk zijn DHA, vitamine B12, foliumzuur en jodium. Voeding beïnvloedt het brein dus al vóór de conceptie.  

Jouw dagelijks werk is wetenschappelijk onderzoek te selecteren en te duiden voor professionals in de gezondheidszorg voor wie voeding een belangrijk onderwerp is. Wat is op dit moment de spannendste ontwikkeling?
Dat recent is aangetoond dat een niet goed werkende darmmicrobiota stressgerelateerd geheugenverlies kan veroorzaken. De resultaten van het betreffende onderzoek wijzen op een complexe interactie tussen darmflora, maag/darmen en de hersenen. Een goed functionerende darmmicrobiota is dus onontbeerlijk voor goed functionerende hersenen.  

Volgend jaar weer een brein-item in het thema?
Daar gaan we in september weer over nadenken. Mede bepalend zijn de evaluatieformulieren die door de deelnemers van komend symposium ingevuld worden. We vragen de deelnemers altijd om suggesties voor nieuwe thema's.