Onlangs  werd in het tijdschrift Clinical and Developmental Immunology (volume 2012) een review gepubliceerd, waarin recente bevindingen werden samengevat die impliceren dat een keizersnede, borstvoeding, perinatale stress, probiotica en antibiotica van invloed zijn op de darmmicrobiota van de zuigeling en daarmee op de ontwikkeling van astma.  

Tijdens de prenatale ontwikkeling ontvouwt zich de genetische blauwdruk in interactie met de vroege omgevingsfactoren. Maar hoe verloopt het mechanisme van genetische expressie en de interactie tussen de genetische bepaaldheid (genotype) en de uiteindelijke presentatie van het individu (fenotype)?

De term 'genetische code' duidt op niet meer of niet minder dan de relatie tussen genen en de eiwitten waarvan ze de aanmaak bepalen. De genexpressie zelf wordt meegestuurd door enzymen en hormonen en door verschillende andere variabelen in en rond de cel (milieu-interieur): een gen is dus op zichzelf niet actief maar slechts door inwerking van de omgeving.

Die invloed van de omgeving, wordt ook wel programmering genoemd. Op het symposium van 15 september j.l. sprak Prof. dr. R.P.M. Steegers-Theunissen, hoogleraar Periconceptionele Epidemiologie over de invloed van voeding op de programmering van het embryo. Programmering door de voeding tijdens de zwangerschap van fysiologische parameters in het nageslacht wordt in toenemende mate beschouwd als een belangrijke determinant van aandoeningen op volwassen leeftijd waaronder cardiovasculaire ziekten, obesitas en diabetes. Deze theorie veronderstelt dat omgevingsfactoren ontwikkelingsprocessen beïnvloeden tijdens cruciale periodes van pre- en postnatale ontwikkeling. Hiermee kunnen permanente veranderingen in de ontwikkeling bewerkstelligd worden.

In een recent gepubliceerde review (2012), presenteren de auteurs onderbouwing voor de perinatale programmering van astma via de darmmicrobiota. Het wordt steeds duidelijker dat de darmmicrobiota een onafhankelijke en potentieel interactieve rol spelen bij de programmeringshypothese van de ontwikkeling van astma. Commensale darmbacteriën zijn essentieel voor de ontwikkeling van het immuunsysteem en externe invloeden die het evenwicht in de darmmicrobiota verstoren zijn in verband gebracht met astma.

Azad, M.B. and A.L. Kozyrskyj, Perinatal programming of asthma: the role of gut microbiota. Clin Dev Immunol, 2012. 2012: p. 932072. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?term=meghan%20Perinatal%20programming%202012